Naukowcy zabrali się za mózgi sportowców. Wyszczególnili aż 29 czynników decydujących o karierze!

Piotr Lisek
 fot. Radosław Jóźwiak  /  źródło: Cyfrasport

Optymizm, koncentracja i świadomość oraz ponad dwadzieścia innych cech decydujących o tym, czy junior zostanie mistrzem wyszczególnili naukowcy w rewolucyjnym badaniu sportowców. - To badanie nadaje nowy kierunek spojrzeniu na mistrzostwo sportowe, ponieważ naukowcy nie szukają czynników, które pomagają „dawać z siebie wszystko”, ale takich, które budują szczęście i satysfakcję na najwyższym sportowym poziomie – pisze psycholog Daria Abramowicz dla Polski na medal.

Poziom wytrenowania, jakoś sprzętu, przygotowanie techniczne…to wszystko z pewnością pozwala sportowcom osiągnąć wysoki poziom specjalizacji w uprawianych dyscyplinach. Jednocześnie, to z pewnością nie wszystko. Wielokrotnie, także na łamach Polski na Medal, pisałam o tym, że gdy na elitarnym poziomie sportowym umiejętności techniczne, taktyczne, przygotowanie motoryczne są na podobnym poziomie, czynnikiem często decydującym o tym, kto zostanie mistrzem jest psychika, a konkretniej cały aspekt psychologiczny w sporcie. Coraz częściej się o tym mówi, a tematem tym zainteresowali się także naukowcy.

 

Na pytanie, co wyróżnia wielkich mistrzów i co powoduje, że niektórzy sportowcy na elitarnym poziomie osiągają płaszczyznę spełnienia niedostępną dla innych próbowali odpowiedzieć naukowcy z University of Portsmouth i University of Bath. Daniel Brown wraz ze współpracownikami postanowili zidentyfikować wewnętrzne i zewnętrzne czynniki (mentalne), które wpływają na jakość „bycia” w sporcie na topowym poziomie.

 

Naukowcy przeprowadzili więc szereg rozmów ze sportowcami, trenerami, psychologami sportu i badaczami, którzy pracują w obszarze sportu mistrzowskiego. Wyszczególniono 16 czynników, które wspierają rozkwit sportowca, 8 charakterystycznych cech zawodnika, który rozkwita i rozwija się jako mistrz oraz 5 skutków takiego rozkwitu na elitarnym poziomie. Dr Brown podkreśla, że to badanie nadaje nowy kierunek spojrzeniu na mistrzostwo sportowe, ponieważ naukowcy nie szukają czynników, które pomagają „dawać z siebie wszystko”, ale takich, które budują szczęście i satysfakcję na najwyższym sportowym poziomie.

 

Wyniki badania wskazują, że najważniejsze dla uzyskania poczucia rozkwitu, stanu spełnienia i satysfakcji u mistrzów są: optymizm w zakresie sportu i w życiu pozasportowym, zdolności koncentracji i skupienia na celu, świadomość swojego poziomu sportowego i tego, co jeszcze można poprawić, wysoki poziom motywacji, zrównoważony rozwój w obszarze sportu i pozasportowym, dostrzeganie progresu sportowego oraz poczucie przynależności i sensu (szczególnie w kontekście relacji z najbliższymi). Te czynniki - z tak różnych obszarów - pokazują, jak istotne jest wszechstronne oddziaływanie psychologiczne w sporcie już na poziomie rozwoju dzieci i młodzieży. Wiele ze wspomnianych przez badaczy kwestii dotyczy bowiem samooceny, poczucia pewności siebie i satysfakcji z podejmowanej aktywności, a te kształtujemy w dużej mierze w dzieciństwie i w młodości. Warto dostrzec więc niezmiernie istotną rolę rodziców i trenerów w procesie wychowania dzieci i młodzieży poprzez sport.

 

Kiedy naukowcy rozmawiali właśnie z trenerami sportowców (mistrzów), ci odpowiadali, że po latach dostrzegają, jak istotne dla osiągnięcia mistrzostwa, a przede wszystkim spełnienia jest właśnie stabilne poczucie wartości zawodnika i jego pewność siebie. Dzięki tym cechom, w połączeniu z zaangażowaniem w proces szkoleniowy i przygotowaniem „typowo” sportowym, możliwe było nie tylko osiągnięcie elitarnego poziomu, ale przede wszystkim takiego stanu emocjonalnego i dobrostanu, które pozwalają na satysfakcjonujące i szczęśliwe życie, także po zakończeniu sportowej kariery.

 

Źródło: Daniel J. Brown, Rachel Arnold, Thomas Reid, Gareth Roberts. A Qualitative Exploration of Thriving in Elite Sport. Journal of Applied Sport Psychology, 2017; 1 DOI: 10.1080/10413200.2017.1354339

Więcej na temat:Daria Abramowicz
Z tej samej kategorii