Psycholog sportu: Rodzic sportowca? Rola trudniejsza niż się wydaje

W jaki sposób świadomie wychowywać dzieci poprzez sport? Warto przyglądać się własnym emocjom i oczekiwaniom związanym ze sportem dziecka. Oto kilka rad dotyczących tego, w jaki sposób możesz stać się "jeszcze lepszym sportowym rodzicem" - pisze ekspert Polski na Medal, psycholog sportu Daria Abramowicz.

Klemens Murańka
 fot. Radosław Jóźwiak  /  źródło: Cyfrasport

Sezon sportowy dzieci trwa dziś chyba niemal cały rok. Oznacza to wiele okazji do kibicowania, ale też wiele wyzwań - szczególnie dla rodziców. Świadome i zrównoważone wsparcie dzieci i nastolatków uprawiających sport to dziś jeden z najczęściej poruszanych przez psychologów sportu tematów w pracy z rodzicami. Wiele mówi się w Polsce chociażby o tak zwanym KOR, a więc Klubie Oszalałych Rodziców.

 

Jakiś czas temu opracowałam prostą grafikę, która cieszy się sporą popularnością. Nazwałam ją „7 przykazań sportowego rodzica” i zawarłam w niej kilka prostych, a zarazem często stanowiących duże wyzwanie dla rodziców, zasad, które warto stosować w procesie wychowania dzieci poprzez sport. Sedno tkwi właśnie w określeniu „wychowanie poprzez sport”, gdzie na pierwszych miejscach znajdują się wartości i czynniki inne niż na etapie profesjonalnego, wyczynowego uprawiania sportu, które ma prowadzić do osiągnięcia przez zawodnika mistrzowskiego poziomu Niezależnie jednak od etapu sportowej drogi, na którym znajduje się dziecko warto, aby rodzic zdał sobie sprawę z tego, że to ono znajduje się w centrum. Rodzic stanowi fundamentalne wsparcie, opiekuje się, jest autorytetem i przewodnikiem dziecka. Dlatego czasami warto, aby zadał sobie pytanie: „Jak mogę stać się lepszym sportowym rodzicem?”. To zresztą pytanie, na które nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Są jednak pewne kroki, które ułatwią wyciągnięcie wniosków i, być może, wprowadzenie zmian w postawie i zachowaniu. Oto one:

 

1. Określ własne potrzeby i oczekiwania związane ze zwycięstwem, porażką, sukcesem i rywalizacją w sporcie dziecka.

Kiedyś pisałam już o tym, że rodzice doświadczają emocji (często trudnych) w związku z uprawianiem sportu przez dziecko i jest to absolutnie naturalne. Warto jednak zidentyfikować te uczucia. Co czujesz, gdy twoje dziecko rozgrywa mecz? Jakich emocji doświadczasz gdy zwycięża lub przegrywa? Następnie warto przyjrzeć się temu, w jaki sposób te emocje i myśli im towarzyszące oddziałują na dziecko i na waszą relację. Zrozumienie własnych emocji i przekonań stanowi klucz do tego, aby móc asertywnie komunikować się z dzieckiem i odpowiednio określić wasze role w jego sporcie. Doprowadzi to także do tego, że zdołasz odpowiedzieć sobie na pytanie, jakie znaczenie dla ciebie ma sport twojego dziecka.

 

2. Określ sytuacje, które stanowią dla ciebie wyzwanie i są źródłem stresu.

Wielu rodzicom trudno jest oglądać dziecko uprawiające sport w wymagających warunkach atmosferycznych lub na przykład widzieć je po doznaniu porażki. Rodzi to silne i trudne emocje lub stanowi źródło stresu, z którym często trudno sobie poradzić. Kiedy uda ci się zidentyfikować takie momenty, łatwiej będzie ci opracować plan poradzenia sobie z nimi, gdy nadejdą. Nie będziesz zaskoczona/-y i łatwiej będzie ci przygotować się na to, że…będzie trudno. Do takich sytuacji zaliczają się także momenty, w których dziecko popełnia błąd. Zdarza się, że rodzice reagują wówczas impulsywnie, odczuwają stres, chcą, aby dziecko robiło wszystko skutecznie i perfekcyjnie. Jeśli będziesz mieć świadomość, że w takich sytuacjach możesz reagować impulsywnie, być może uda ci się przygotować na ten moment. Warto pamiętać o tym, że dziecko w takich momentach także doświadcza trudnych emocji i najczęściej liczy wówczas na wsparcie rodzica.

 

3. Opracuj plan i stwórz narzędzia, które pomogą ci wspierać dziecko i budować jego siłę mentalną w sporcie.

Mając świadomość własnych emocji i zachowań możesz nie tylko lepiej radzić sobie jako sportowy rodzic. Jako autorytet i osoba, która wychowuje dziecko, możesz uczyć je i pokazywać mu konstruktywne sposoby reagowania w trudnych sytuacjach. Możesz uczyć je radzenia sobie z niepowodzeniem, zarządzania emocjami czy przyjmowania krytyki. Warto pamiętać o tym, że dzieci uczą się w dużej mierze poprzez naśladowanie, a rodzic to osoba, którą widzą najczęściej i od której czerpią najwięcej. Możesz stosować na przykład takie komunikaty, pokazując konstruktywne reakcje:

 

„Właśnie to mówię sobie, gdy chcę pocieszyć się po popełnionym błędzie.”
„Tak nauczyłam/-em się przyjmować krytykę i radzić sobie z nią.”
„Tak radzę sobie, gdy dopada mnie stres.”

Oczywiście, warto pamiętać o tym, że rodzic nie ma wpływu na wszystko, co dzieje się w sporcie dziecka. Warto przywołać tu chociażby niesportową, niezdrową rywalizację, która czasami pojawia się na każdym etapie sportowej drogi. Niezależnie od tego, obecność rodziców, wsparcie i to, jak sami rodzice radzą sobie w sporcie dziecka pozostaje jednym z najważniejszych czynników warunkujących skuteczne, świadome wychowanie dziecka poprzez sport. To fundament pozwalający czerpać dziecku ze sportu to, co najlepsze. Dlatego warto przyglądać się sobie, własnym reakcjom i zachowaniom. Warto pamiętać także o tym, że psychologowie sportu wspierają nie tylko zawodników. Pracują także z rodzicami, między innymi starając się właśnie wyposażyć ich w narzędzia pozwalające skutecznie funkcjonować w roli sportowego rodzica

Więcej na temat:ekspert pnm
Z tej samej kategorii