Psycholog: Sport jest narzędziem do szczęśliwego życia

PIOTR MYSZKA
 fot. Tomasz Markowski  /  źródło: newspix.pl

- Coraz więcej państw zdaje sobie sprawę z tego, jak ważna w kontekście społeczeństwa jest aktywność fizyczna. Szczególnie w obecnych czasach stanowi doskonałe narzędzie do kształtowaniu u młodych ludzi zasobów potrzebnych w dorosłym życiu - pisze ekspert "Polski na medal", psycholog sportu Daria Abramowicz.

Promowanie aktywności fizycznej (nie tylko sportu wyczynowego) i edukacja w tym zakresie prowadzone od najmłodszych lat to po pierwsze bardzo skuteczne sposoby na budowanie zdrowego i usatysfakcjonowanego społeczeństwa. Ma to znaczenie na każdej płaszczyźnie rozwoju państw. Oczywiście, aktywność fizyczna odgrywa bardzo istotną rolę także w kontekście życia jednostki. Pomaga przystosowywać się do wszelkiego rodzaju zmian w środowisku fizycznym i społecznym, jest elementem profilaktyki wielu chorób i zaburzeń, pomaga bilansować obciążenia i napięcia związane z nauką czy pracą. A to przecież tylko niektóre korzyści. Żeby opisać wszystkie, potrzebowalibyśmy pewnie książki.

 

Społeczne funkcje aktywności fizycznej

Z ważnej, społecznej roli aktywności fizycznej zdaje sobie sprawę coraz więcej rządów poszczególnych krajów. Tworzy się coraz więcej programów aktywności fizycznej, których głównym celem jest budowanie zdrowego i aktywnego społeczeństwa. We wszystkich projektach ogromnie ważne są czynniki psychologiczne: społeczne, emocjonalne i rozwojowe. Doskonałym przykładem jest w tej kwestii Kanada i program Long-Therm Athlete Development (LTAD). Rozwój pod kątem kultury fizycznej podzielono tam na kilka strategicznych etapów. Jest ścieżka prowadząca do mistrzostwa sportowego, ale najważniejsze jest to, aby budować świadome, usatysfakcjonowane i zdrowe społeczeństwo. Na każdym etapie życia aktywność fizyczna odgrywa określoną rolę. Warto, aby pamiętali o tym rodzice, wychowawcy, trenerzy, ale także psychologowie i wszystkie inne osoby, które związane są aktywnością fizyczną i kreują tę kulturę. Niezależnie od wieku dziecka pełni ona podstawowe funkcje, o których wspomniałam we wstępie. Jednak przychodzi taki moment, kiedy sport, rekreacja i inne formy aktywności stają się dla młodego człowieka szczególnie ważne. To okres dorastania.

 

Nastolatki i sport

Wiek nastoletni jest szczególnie trudny z kilku powodów. W tym okresie dochodzi do intensywnego wzrostu i zmian proporcji ciała, kształtują się poglądy, pojawia się tak zwana „burza hormonów”. Nastolatek zaczyna określać preferowany styl życia, intensywnie buduje tożsamość. Ma także silną potrzebę autonomii, staje się samodzielny i zaczyna podejmować coraz więcej własnych decyzji. To oczywiście nie wszystkie przemiany, jednak te wymienione pozostają kluczowe dla ważnej roli aktywności fizycznej na tym etapie rozwoju.

 

To właśnie odpowiedź na te potrzeby i wyzwania rozwojowe powinna być głównym celem sportu dzieci i młodzieży. Szczególnie w dzisiejszych czasach może on przecież stanowić podstawowe „narzędzie rozwojowe” młodzieży. Może wspierać budowanie relacji z równieśnikami, budowanie tożsamości i samooceny, może pomagać w kształtowaniu wspólnych zainteresowań i pasji z rodzicami. Pomaga zadbać o zdrowie, kreować nawyki aktywnego życia. Daje też doskonały fundament do budowania takich umiejętności społecznych, które bardzo mogą przydać się chociażby w szkole czy w późniejszym życiu zawodowym.

 

Rozwój, rozwój, rozwój

Odpowiednio prowadzona aktywność fizyczna pozwala nastolatkom na lepsze radzenie sobie z wieloma trudnymi emocjami, których doświadczają. Nazywam to wychowaniem poprzez sport. Pomaga ono oderwać się od przysłowiowych „ekranów” i realizować się w innych grupach i środowiskach. Dzięki sportowi młodzi ludzie uczą się samodzielności, odpowiedzialności, radzenia sobie ze stresem i wyzwaniami. Co bardzo ważne, mają autorytety. Aktywność fizyczna to bardzo dobra strategia w profilaktyce uzależnień. Tu przykładem może być Islandia, której władze w latach 90-tych wprowadziły strategiczny program aktywności fizycznej, którego zadaniem było poradzenie sobie z plagą uzależnień i przemocy u dzieci i młodzieży.

 

O społecznych funkcjach aktywności fizycznej należy pamiętać także wtedy, gdy nastolatek uprawia sport wyczynowy. Często spotykam się z tym, że trenerzy mówią o zawodnikach w tym wieku, że uprawiają wręcz „sport profesjonalny lub zawodowy”. Uważam jednak, że z wyjątkiem dyscyplin wczesnej specjalizacji, takich jak gimnastyka czy pływanie, takie sformułowania są zdecydowanie przedwczesne. Oczywiście, trening i realizowanie sportowych celów wiążą się z wieloma wyzwaniami i zobowiązaniami, o których pisałam już na łamach serwisu Polska Na Medal. Nie powinniśmy jednak zapominać, że (pisałam także o tym), że kariera sportowa, niezależnie od tego, jak długa i piękna będzie, jest jedynie wycinkiem, częścią życia. Naszym podstawowym zadaniem, jako specjalistów pracujących w obszarze aktywności fizycznej, jest wyposażenie dzieci i młodzieży w takie umiejętności, które pozwolą im nie tylko dobrze radzić sobie w dorosłym życiu. Sport jest narzędziem. Chodzi o to, aby młodzi ludzie posiadali zasoby do budowania szczęśliwego i satysfakcjonującego życia, na wielu płaszczyznach. Wydaje mi się, że czasami zapominamy o tych ważnych społecznie funkcjach. A to, w dłuższej perspektywie, jest najważniejsze i najcenniejsze, co możemy zrobić dla młodych pokoleń.

Z tej samej kategorii